Kazachstan

W I tysiącleciu p.n.e. na tereny obecnego Kazachstanu zaczęły napływać ludy pasterskie. W II-III wieku zajęli je Hunowie, którzy ukształtowali się z różnych związków plemiennych. W VIII-X wieku kraj podbili Turcy kar-łuccy, którzy utworzyli swój kaganat i zislamizo-wali kraj. W latach 1219-1221 opanowali go Mongołowie i włączyli do Złotej Ordy. Po jej rozpadzie powstały na początku XV wieku dwa ośrodki: orda nogajska (na wsch.) i chanat uzbecki (na zach.). Z chanatu uzbeckiego wyodrębniły się plemiona, które osiedliły się w dolinach rzek Czu i Talasu; utworzyły one samodzielny chanat i przyjęły nazwę Kazachów. Chanat podzielił się później na 3 żuzy (ordy): starszy (Siedmiorzecze), średni (centrum kraju) i młodszy (zachodnia część). W XVII wieku ziemie kazachskie zaczęli najeżdżać Dżungarowie, których rozgromili Chińczycy (w 1. 1756-1758). Kazachowie znaleźli się w sąsiedztwie dwóch potęg: Chin i Rosji, która już od XVIII wieku penetrowała te tereny. Od XVIII wieku Kazachstan stanowił teren zsyłki Polaków (pierwsi przybyli tu konfederaci barscy, a w następnych stuleciach uczestnicy zrywów narodowych). W roku 1822 rząd carski zlikwidował władzę chanów; od lat 30. XIX wieku zaczęła się planowa kolonizacja rosyjska. W latach 1867-1868 Rosja uznała ziemie Kazachów za własność państwową, a niektóre rody kazachskie otrzymały ją jedynie na czasowe użytkowanie. Dla Rosji Kazachstan był głównie zapleczem surowcowym. W roku 1920 wojska ZSRR zajęły większość terytorium Kazachstanu, włączyły do Rosyjskiej FSRR, od października tego roku ustanawiając go republiką autonomiczną. W 1936 roku Kazachstan został republiką związkową ZSRR. Wiatach 1939-1940 odbyły się masowe deportacje Polaków z ziem wschodnich zajętych przez ZSRR. W roku 1991 Kazachstan uzyskał niepodległość w ramach Wspólnoty Niepodległych Państw. W 1992 roku ONZ uznał niepodległość Kazachstanu.